00:57 ICT Thứ tư, 21/11/2018

Trang nhất » Nội dung » DẠY HỌC TÍCH HỢP » Bài báo về DHTH

Ứng dụng CNTT&TT trong rèn luyện năng lực nghề nghiệp cho sinh viên sư phạm ĐHSP Huế

Thứ hai - 12/09/2016 07:28
Trong những năm gần đây, các thành tựu mới của khoa học và công nghệ, đặc biệt là của công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT&TT) đã tạo nên những biến động lớn trong công cuộc phát triển kinh tế xã hội của mọi quốc gia, trong tất cả các lĩnh vực và trong cuộc sống của mỗi con người.
Ứng dụng CNTT&TT trong rèn luyện năng lực nghề nghiệp cho sinh viên sư phạm ĐHSP Huế

Ứng dụng CNTT&TT trong rèn luyện năng lực nghề nghiệp cho sinh viên sư phạm ĐHSP Huế

Chỉ thị số 58/CT-TW nêu rõ những nhiệm vụ cụ thể cần thực hiện: “Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác giáo dục và đào tạo ở các cấp học, bậc học, ngành học. Phát triển các hình thức đào tạo từ xa phục vụ cho nhu cầu học tập của toàn xã hội. Đặc biệt tập trung phát triển mạng máy tính phục vụ cho giáo dục và đào tạo, kết nối internet tới tất cả các cơ sở giáo dục và đào tạo…”
Thực tế rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên (SV) ngành sư phạm với sự trợ giúp của CNTT&TT đã được nghiên cứu và vận dụng. Tác giả Bùi Thị Hạnh [3] đã đề xuất 5 nhóm biện pháp để ứng dụng hiệu quả CNTT&TT trong dạy học Hóa học Hữu cơ ở trường CĐ và ĐH.
            Ứng dụng CNTT&TT như thế nào để mang lại những hiệu quả thiết thực cho việc phát triển năng lực nghề nghiệp (NLNN) cho SV là một vấn đề đang được đặt ra.
2. Nội dung
2.1. Các mức độ ứng dụng CNTT&TT
           Trong xu thế dạy học hiện đại, việc ứng dụng CNTT&TT mang lại hiệu quả thiết thực và phù hợp với các quan điểm về phương pháp dạy học (PPDH) tích cực, nhưng cũng lưu ý rằng việc ứng dụng CNTT&TT có thể không cần thiết và thậm chí không phù hợp khi giảng dạy một số nội dung Hóa học. Vì vậy SV cần có kiến thức, kỹ năng sử dụng các mức độ ứng dụng CNTT&TT tạo ra các tình huống dạy học ứng dụng CNTT [1].
Nhằm trả lời cho câu hỏi ứng dụng CNTT&TT như thế nào cho phù hợp với các đặc trưng của PPDH tích cực, rèn luyện NLNN cho SV ngành sư phạm, chúng tôi đề nghị chia thành 3 mức độ ứng dụng trong dạy học Hóa như sau:
 Mức độ 1: Tăng cường ứng dụng CNTT&TT vào hoạt động học tập theo nhóm
- Nghiên cứu, tìm tài liệu bằng internet. SV có thể sử dụng các công cụ tìm kiếm khác nhau như: google, yahoo, bing…
- Trao đổi, liên lạc thông qua email, chat, giúp SV tiết kiệm thời gian, giảm thiểu tối đa việc di chuyển.
- Thành lập các nhóm học tập online. Đây là hình thức nếu được vận dụng tốt sẽ mang lại hiệu quả cao. Hình thức này giúp SV chủ động về thời gian, không phụ thuộc vị trí địa lí, đồng thời vẫn có thể giao lưu trực tiếp với nhau giống như hình thức mặt đối mặt.
Yêu cầu thực hiện: Các thành viên phải có một khoảng thời gian cố định dành cho việc học tập; có tinh thần kỷ luật cao; có các phương tiện cần thiết (máy tính, mạng internet,…); có kiến thức và kỹ năng sử dụng máy tính, khai thác, chia sẻ thông tin trên mạng.
      - Khai thác nguồn thông tin trên internet: nguồn tư liệu trên internet hiện nay càng ngày càng phong phú. Do đó, hình thành được kĩ năng khai thác trên internet sử dụng các trang tìm kiếm phục vụ cho việc rèn luyện NLNN là rất cần thiết cho mỗi SV.
Những kĩ năng cần thiết:
+ Biết khai thác thông tin dưới dạng text, hình ảnh, ảnh flash, video, các file như: .ppt, .swf... thông qua trang tìm kiếm www.google.com.vn phục vụ trong học tập và rèn luyện nghiệp vụ.
+ Sử dụng internet trao đổi thông tin, đính kèm tư liệu qua hộp thư điện tử https://mail.google.com, các trang mạng xã hội https://www.facebook.com
+ Tìm kiếm thông tin trên các website: www.google.com.vn http://dethi.violet.vn bằng các lựa chọn từ khóa thích hợp.
+ Nắm được nội dung chính các website cần thiết: http://edu.net.vn (trang web giáo dục), http://dethi.violet.vn (thư viện đề thi và bài giảng), nghiepvusupham.com; hoahocsupham.com; dayhoahoc.com bằng các lựa chọn từ khóa thích hợp.
+ Có kĩ năng download phần mềm và sử dụng các phần mềm chuyên cho Hóa học.
Mức độ 2: Tăng cường cho SV tiếp cận các phương tiện dạy học (PTDH) hiện đại, đặc biệt là sử dụng, khai thác các phần mềm, các trang web hỗ trợ dạy học, ứng dụng CNTT trong dạy học [2].
        - Trước hết phải thay đổi cơ bản suy nghĩ và thói quen của giảng viên và SV về vấn đề đổi mới PPDH [5].
       - SV cần có một trình độ tin học căn bản và tiếp cận cơ sở vật chất và trang thiết bị về CNTT.
       - Sử dụng thành thạo các phần mềm phục vụ dạy học hóa học: Một số phần mềm được sử dụng phổ biến hiện nay như: Crocodile Chemistry, ChemOffice Ultra,.... Để sử dụng có hiệu quả mỗi SV cần hiểu rõ tính năng và cách sử dụng để đưa vào bài dạy một cách phù hợp.
Mức độ 3: Thiết kế giáo án điện tử có sử dụng học liệu điện tử
2.2. Quy trình ứng dụng CNTT&TT nhằm nâng cao NLNN cho SVSP Hóa học. 
            Vận dụng các mức độ ứng dụng nêu trên, chúng tôi đã xây dựng quy trình ứng dụng CNTT&TT nhằm nâng cao NLNN cho SVSP Hóa học. Quy trình này đã được thực hiện và điều chỉnh cho phù hợp với đối tượng SV gồm các bước sau:
Bước 1. SV khai thác thông tin về môn học. Sắp xếp chọn lựa thông tin để xây dựng bài giảng trên lớp. Đó là tài liệu tham khảo. Trong bước này cần một số kỹ năng tối thiểu khi sử dụng mạng internet và các trang web hỗ trợ. SV sử dụng trang web làm tài liệu tự học, tự đọc, tự nghiên cứu ở nhà.
Bước 2. Tổng hợp, biên tập lại các tư liệu dạy học, bước này cần tư duy và kinh nghiệm để kết hợp kiến thức ở các trang trên mạng, từ đó tự xây dựng tư liệu dạy học cá nhân.
Bước 3. Ngoài kiến thức nội môn Hóa học, SV còn khai thác các kiến thức tích hợp của hóa học với các môn học khác để đảm bảo cho việc dạy học tích hợp kiến thức liên môn đảm bảo yêu cầu về NLDH.
Bước 4. Thiết kế giáo án một số bài dạy nghiên cứu tài liệu mới, bài luyện tập có sử dụng học liệu điện tử.
Bước 5. Tổ chức dạy học hóa học ứng dụng ICT như là môi trường dạy học tích cực. Thu thập thông tin phản hồi để cải tiến giờ dạy học.
   Sau đây là một minh họa về giáo án điện tử có sử dụng học liệu điện tử
 
                                (1)                                                                                         (2)
 
                           (3)                                                                                                (4)                                               
 
                                       (5)                                                                                     (6)                                                                    
 
                                   (7)                                                                                             (8)                
                 
                        (9)                                                                                               (10)             
    
             (11)                                                                                   (12)  
    
                           (13)                                                         (14)                                                           
2.3. Xây dựng trang web dạy học nhằm hỗ trợ việc phát triển năng lực nghề nghiệp cho sinh viên sư phạm Hóa học.
Với sự phát triển của CNTT&TT việc thiết kế một trang web cá nhân riêng dành cho bộ môn Hóa học để chia sẻ các bài viết cũng như nhận được sự góp ý là điều cần thiết.
- Chúng tôi đã nghiên cứu, xây dựng học liệu điện tử giúp rèn luyện NLNN cho SVSP Hóa học. Bao gồm:
            + Lý thuyết: Những kiến thức về hóa học đại cương, vô cơ, hữu cơ và PPDH giúp SV có những tư liệu kiến thức và phương pháp cần thiết trong quá trình rèn luyện NLNN.
            + Bài tập: Bao gồm các dạng bài tập tự luận, trắc nghiệm khách quan và các dạng bài tập phát triển năng lực.
            + Tư liệu dạy học: Giáo án minh họa, hình ảnh tĩnh và động dùng trong dạy học hoá học, phim thí nghiệm, sử dụng phần mềm Flash xây dựng các mô phỏng động áp dụng cho dạy và học, sách hay giáo trình.
            + Hóa học PT: Kiến thức lý thuyết và bài tập Hóa 10, 11, 12 và luyện thi ĐH. Nội dung này giúp cho HS và SV tư liệu kiến thức và bài tập hóa học PT, các dạng bài tập đa dạng, có cả hình thức tự luận và TNKQ. Các đề giúp HS luyện thi có hiệu quả....
            + Các nghiên cứu: các bài báo, các công trình và các số liệu thực nghiệm.
            + Thư giãn: Game, đố vui để học, thơ, ảnh đẹp .....
            + Giới thiệu và liên hệ.
- Thiết kế và xây dựng website: Phát triển năng lực nghề nghiệp cho sinh viên sư phạm Hóa học đăng tải trên internet với tên miền: hoahocsupham.com. Hiện nay trang web đã đi vào hoạt động và được sự ủng hộ của nhiều SV, giáo viên và học sinh THPT.
2.4. Kết quả nhận xét, đánh giá chất lượng trang web “hoahocsupham.com“
            Hiện nay số lượng GV, SV và HS THPT truy cập vào trang web ngày càng nhiều. Trang web hỗ trợ cho SV trong việc tìm kiếm và xử lý thông tin hỗ trợ việc phát triển NLNN cho SV.

           
             Để kiểm chứng độ giá trị của trang web “hoahocsupham.com“, chúng tôi đã kiểm chứng độ giá trị nội dung bằng cách lấy nhận xét của chuyên gia, GV và người học bằng việc điều tra và thu được 300 phiếu nhận xét, đánh giá chất lượng của trang web ở  trường ĐHSP Thái Nguyên và ĐHSP Huế, với kết quả thu được như sau:
- Nhận xét, đánh giá về:
   + Về sử dụng trang web phục vụ cho việc tự rèn luyện NLNN cho SV
Nội dung Rất thích Thích Bình thường Không thích
Sử dụng trang web phục vụ cho việc tự rèn luyện NLNN Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%)
215 71,66 56 18,66 20 6,66 9 3,02
 + Về việc trang web đã hỗ trợ SV trong việc tiếp thu kiến thức, rèn kỹ năng dạy học
Nội dung Rất dễ tiếp thu Dễ tiếp thu Bình thường Khó tiếp thu
Hỗ trợ SV tiếp thu kiến thức, rèn KNDH Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%)
198 66 58 19,3 40 13,3 4 1,4
 + Về mức độ phù hợp với việc rèn luyện NLNN của SV ( nội dung, kiến thức, bài tập, tư liệu dạy học và các tư liệu khác)
Nội dung Rất phù hợp Phù hợp Bình thường Không phù hợp
Phù hợp nội dung với việc rèn luyện NLNN của SV Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%) Số
lượng
Tỉ lệ (%)
160 53,3 85 28,3 36 12 19 6,3
+ Về giá trị sử dụng của trang web trong việc việc rèn luyện NLNN của SV
Nội dung Rất tốt Tốt Bình thường Không tốt
Giá trị sử dụng của trang web trong việc việc rèn luyện NLNN của SV Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%)
211 70,3 42 14 30 10 17 5,7
             Từ kết quả thu nhận được cho thấy việc sử dụng trang web phục vụ cho việc tự học và tiếp thu kiến thức của SV, tăng cường sự hứng thú, tính tích cực, chủ động, tự học và sáng tạo trong các hoạt động học tập. Từ đó giúp SV nắm vững kiến thức chuyên môn, có kỹ năng thực hành thành thạo, có khả năng làm việc độc lập, sáng tạo, rèn luyện NLNN một cách hiệu quả.
     Trong dạy học nói chung và dạy học hoá học nói riêng, việc ứng dụng CNTT&TT là một nhu cầu cấp thiết. CNTT&TT là phương tiện hỗ trợ mạnh mẽ dạy học hiệu quả. Tuy nhiên, khi ứng dụng CNTT&TT trong dạy học cần lưu ý phải đảm bảo nguyên tắc tích hợp với PPDH bộ môn hoá học. Không lạm dụng công nghệ và kỹ thuật, làm phiền người học bằng những màu sắc loè loẹt, hiệu ứng rắc rối. Khi sử dụng mạng internet cần lưu ý SV tính mục đích, hiệu quả, tránh sa đà mất nhiều thời gian lướt Web, chat, game online…
3. Kết luận
            Việc làm rõ những định hướng ứng dụng CNTT&TT sao cho phù hợp với các đặc trưng của bộ môn theo định hướng phát triển NLNN cho SVSP Hóa học, đặc biệt PPDH theo nhóm có nhiều hiệu quả tích cực trong việc rèn luyện NLNN cho SV ở bậc đại học.
            Ứng dụng CNTT&TT là xu thế phát triển tất yếu của nền giáo dục hiện đại. Cũng cần lưu ý rằng ứng dụng CNTT&TT cũng chứa một số nguy cơ, đặc biệt là sử dụng như dạng thông báo sẽ thiếu sức sống.
          Quy trình ứng dụng CNTT&TT nhằm nâng cao NLNN cho SVSP Hóa học đã phát huy được hiệu quả, giúp SVSP nắm vững kiến thức chuyên môn, có kỹ năng thực hành thành thạo, có khả năng làm việc độc lập, sáng tạo, rèn luyện NLNN một cách hiệu quả.
            Tóm lại, việc bồi dưỡng và phát triển NLNN cho SV là một vấn đề quan trọng, cấp thiết trong giai đoạn hiện nay. Đó cũng là mục tiêu mà ngành giáo dục đã đề ra, như theo UNESCO, các mục tiêu trụ cột của việc học trong thời đại ngày nay là: “Học để biết, học để làm, học để chung sống và học để tồn tại” [7].
 
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Bộ GD&ĐT (2014), Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể trong chương trình giáo dục phổ thông mới, Tp.Huế, 2014.
[2]. Dương Huy Cẩn, Hình thành năng lực dạy học cho sinh viên thông qua hoạt động rèn luyện nghiệp vụ sư phạm, Tạp chí Giáo dục, số đặc biệt (tháng 11/2009).
[3]. Bùi Thị Hạnh “Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học Hóa học Hữu cơ ở Cao đẳng và Đại học” luận án tiến sĩ, Trường ĐHSP Hà Nội, 2010.
[4]. Trần Bá Hoành (2007). Đổi mới phương pháp dạy học, chương trình và sách giáo khoa, NXB Đại học sư phạm.
[5]. Nguyễn Chiến Thắng (2012). “Các biện pháp rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên ngành sư phạm Toán học thông qua việc dạy học các môn Toán sơ cấp và phương pháp dạy học Toán ở trường Đại học” Luận án TS giáo dục học 62.14.10.01.
[6]. Thái Duy Tuyên (1999), Những vấn đề cơ bản của giáo dục học hiện đại, NXB Giáo dục.
[7]. UNESCO, Learning: The Treasure Within, 1996.

Tác giả bài viết: Đặng Thị Thuận An - Khoa Hóa học- Trường ĐHSP – Đại học Huế.

Tổng số điểm của bài viết là: 3 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Giới thiệu

Giới thiệu về tác giả

Trang web là sản phẩm của Giảng viên Đặng Thị Thuận An- Khoa Hóa- Trường ĐHSP Huế- Đại học Huế. Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Hóa học...








Flikr Thuận An
Demhue

Đăng nhập thành viên

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 8


Hôm nayHôm nay : 64

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 20302

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 1264332

Khoa Hoa